STOPA CUKRZYCOWA

Jednym z powikłań cukrzycy jest ZESPÓŁ STOPY CUKRZYCOWEJ. Główne przyczyny to: angiopatia i neuropatia

CUKRZYCA - choroba, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem cukru we krwi. Możemy wyróżnić IV typy cukrzycy, z czego 90% wszystkich przypadków stanowi cukrzyca typu 2, 10%, to cukrzyca typu 1, a pozostałe typy to zaledwie ułamki procenta. 

Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego Cukrzycę dzielimy na:
  • Cukrzyca Typu 1 – zwykle jej następstwem jest bezwzględny niedobór insuliny.
  • Cukrzyca typu 2 – charakteryzuje się dominującą insulinoopornością ze względnym niedoborem insuliny lub dominującym defektem wydzielania insuliny wraz z insulinoopornością
  • Cukrzyca ciężarnych – charakteryzująca się podwyższonym poziomem cukru we krwi w czasie ciąży, może występować wybiórczo u ciężarnej, natomiast po urodzeniu dziecka poziom cukru wraca do normy.

ZESPÓŁ STOPY CUKRZYCOWEJ (ZSC)
Jednym z powikłań cukrzycy jest właśnie ZESPÓŁ STOPY CUKRZYCOWEJ, który dotyczy nie tylko chorych na cukrzycę typu 1, ale również tych z cukrzycą typu 2, którzy przyjmują leki doustnie lub przyjmują insulinę. Głównymi przyczynami tego problemu są:  niedokrwienie spowodowane zmianami w naczyniach krwionośnych, oraz neuropatia czyli uszkodzenie włókien nerwowych.  
Neuropatia, to bardzo poważny problem ponieważ z czasem prowadzi do utraty czucia zarówno bólu, jak i temperatury na stopach. Takie objawy łatwo doprowadzają do owrzodzeń, gdyż chorzy nie czują nawet najmniejszego przedmiotu, który znajdzie się w obrębie ich stóp, a poprzez ciągłe uciskanie może narazić skórę ich stóp na zranienie, nie odczuwalne nawet przez długi czas. Oczywiście rany w takim schorzeniu mogą powstawać nie tylko na skutek permanentnego ucisku ale również przez otarcia skóry czy też niewyczuwalne oparzenia spowodowane ogniem lub gorącą wodą. Częste bywają także dolegliwości bólowe w postaci pieczenia, mrowienia czy drętwienia głównie wieczorami i w nocy – jest to odmiana bólowa neuropatii.
W przypadku niedokrwienia powstaje kolejny problem związany z gojeniem się wszelkich ran. Nawet najmniejsze skaleczenia goją się słabo. Jest to efekt osłabienia układu krwionośnego w kończynie dolnej, a tym samym słabszego ukrwienia stopy. Gorsze odżywienie i gorsze dotlenienie komórek w stopach przyczynia się do szeregu dolegliwości między innymi wolniejszego gojenia się ran.  Dodatkowo chorym dokuczać mogą kurcze oraz bóle łydek, które nasilają się podczas chodzenia. Bóle te ustępują po chwili odpoczynku.  
Kolejne poważne schorzenie u diabetyków to stopa Charcot’a czyli zmiany w drobnych stawach stopy, które z czasem doprowadzają do jej zniekształcenia. Charakterystyczne i zauważalne zmiany na początku tej choroby to zaczerwienienie i opuchlizna kończyny, a także bardzo ciepła skóra. Bardzo ważne jest wówczas aby osoba z tą dolegliwością miała jak najszybciej unieruchomioną  kończynę, a z czasem nosiła specjalne obuwie wykonane na indywidualne zamówienie ponieważ noszenie w dalszym ciągu źle dopasowanego obuwia może również być przyczyną powstania owrzodzenia. 

WSPÓŁPRACA PODOLOGA Z DIABETOLOGIEM
 
Podstawowym zadaniem podologa jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu oraz założenie karty Pacjenta, w której zawarte są najważniejsze informacje dotyczące chorego. Kolejną czynnością jest przeprowadzenie dokładnych badań i obserwacji:
  • Odczuwanie wibracji 
  • Odczuwanie temperatury 
  • Odczuwanie dotyku 
  • Zbadanie tętna na tętnicy grzbietowej stopy
  • Dokładne oglądnięcie stopy (plantar, dorsal, interdigital), oraz podudzia
Wszystkie wyniki przeprowadzonych badań i obserwacji są dokładnie opisane w karcie. Jeśli zostaną zauważone jakiekolwiek urazy lub podczas wywiadu Pacjent poinformuje podologa o jakichkolwiek objawach sygnalizujących o Zespole Stopy Cukrzycowej, podolog w odpowiedni sposób opisuje te zmiany, następnie oczyszcza miejsce i zabezpiecza jałowym opatrunkiem z odpowiednim preparatem. Następnie Pacjent zostaje, jak najszybciej skierowany do diabetologa w celu wdrożenia odpowiedniej terapii.
 
W przypadku, gdy do gabinetu trafia chory na cukrzycę, lecz wszystkie badania są prawidłowe (klient odczuwa temperaturę, wibrację, czy dotyk) wówczas specjalista przeprowadza ramowy zabieg pielęgnacyjny polegający na usunięciu zrogowaciałego naskórka, modzeli i ewentualnych odcisków. Informuje także Pacjenta, w jaki sposób powinien sam dbać o stopy oraz dobiera odpowiednie preparaty do pielęgnacji domowej. 

JAK DBAĆ O STOPY CHORUJĄC NA CUKRZYCĘ?
  • Codzienna higiena stóp. Mycie ciepłą wodą (max. 360C – najlepiej zawsze sprawdzać termomentrem) i dokładne osuszenie skóry łącznie z przestrzeniami między palcami
  • Jeśli skóra stóp jest  sucha ze skłonnością do pękania, należy stosować odpowiednio przygotowane maści pielęgnacyjne np. witaminowa lub z mocznikiem,
  • Bardzo ważne jest codzienne oglądanie swoich stóp w celu eliminacji jakichkolwiek uszkodzeń skóry. Jeśli  jest to możliwe, używać do tego specjalnego lusterka dostępnego w gabinecie podologicznym.
  • Równie ważne jest utrzymanie odpowiedniej długości i kształtu  paznokci
  • Nie wolno stosować maści na odciski!
  • Należy nosić dostatecznie szerokie oraz w odpowiednim rozmiarze obuwie, najlepiej wiązane. Obcas w takim bucie powinien być niski i szeroki. 
  • Nigdy nie należy chodzić boso (nawet po domu).
  • Przed włożeniem butów trzeba zawsze sprawdzić czy wewnątrz buta nie ma ostrych przedmiotów i wystających szwów lub zagiętych wkładek mogących narazić na zranienie.
  • Skarpetki powinny być wykonane z naturalnych tworzyw najlepiej bawełny i nie mogą być zbyt obcisłe.
  • Regularnie odwiedzać gabinet podologiczny aby utrzymywać stopy w dobrym stanie.
Taka profilaktyka powinna uchronić chorego przed nieprzyjemnymi następstwami nieprawidłowej pielęgnacji stóp. 
Podolog Nowy Targ, Zakopane